पञ्चाङ्ग नेपाली पात्रोको जग हो। "पञ्च" (पाँच) र "अङ्ग" (भाग) शब्दबाट बनेको यो नामले नै यसका पाँच तत्त्व झल्काउँछ, जुन प्रत्येकको चाल र अवधि फरक-फरक हुन्छ, त्यसैले हरेक दिन यिनको संयोजन अनौठो हुन्छ।
पञ्चाङ्गका पाँच अङ्ग
- वार — साताको दिन, प्रत्येक ग्रहसँग जोडिएको।
- तिथि — चन्द्रमा र सूर्यको कोणीय दूरीमा आधारित चान्द्र दिन।
- नक्षत्र — चन्द्रमा जुन २७ खण्डमध्ये कुनमा विचरण गर्दैछन्।
- योग — सूर्य र चन्द्रमाको संयुक्त गणनाबाट बन्ने खण्ड।
- करण — तिथिको आधा भाग, दिनभरमा दुई पटकसम्म फेरिने।
राहुकाल र अभिजित मुहूर्त
सूर्योदय र सूर्यास्तको आधारमा दिनलाई थप साना खण्डमा पनि विभाजन गरिन्छ। राहुकाल सामान्यतया नयाँ काम, यात्रा वा महत्त्वपूर्ण निर्णयका लागि टार्न सुझाइन्छ, जबकि अभिजित मुहूर्त दिनको मध्यभागमा पर्ने एउटा शुभ मानिने छोटो समय हो।
Jyotish Baje मा दैनिक पञ्चाङ्ग
Jyotish Baje ले तपाईंको स्थानअनुसार आजको पञ्चाङ्ग — तिथि कहिले सुरु र अन्त्य हुन्छ, नक्षत्र, योग, करण, र मुहूर्त — प्रस्तुत गर्छ, ताकि यो जानकारी अनुमानमा नभई वास्तविक गणनामा आधारित होस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
तिथि किन दिनभर फेरिन्छ?
तिथि चन्द्रमा र सूर्यको कोणीय दूरीमा आधारित हुन्छ, त्यसैले यो दिनको जुनसुकै समयमा सुरु वा अन्त्य हुन सक्छ, ठ्याक्कै मध्यरातमा मात्र होइन।
राहुकाल हरेक दिन उस्तै समयमा पर्छ?
होइन। राहुकाल सूर्योदय र सूर्यास्तबाट गणना गरिन्छ र वारअनुसार फरक-फरक समयमा पर्छ।
आजको तिथि र "अहिले" चलिरहेको तिथि किन फरक देखिन सक्छ?
दिनलाई नाम दिने तिथि सूर्योदयको समयमा आधारित हुन्छ, तर त्यो तिथि दिनको बीचमा फेरिन सक्छ — त्यसैले दुवै जानकारी उपयोगी हुन्छ।